با حضور مددكاران اورژانس اجتماعي در شهرمسير ارائه خدمات اجتماعي به مردم كوتاه شد

هدي هاشمى:  كمتر از ۱۰ روز از افتتاح شبكه اورژانس اجتماعي سيار (۱۲۳) در كشور مي گذرد، طبق آمار هاي سازمان بهزيستي در اين مدت بيش از دو هزار و ۶۴۰ مورد تماس با خط اورژانس اجتماعي گرفته شد كه ۳۶مورد آن پيگيري و مداخله مددكاران اجتماعي را در پي داشت.
اورژانس اجتماعي سيار طرح عملياتي جديدي در حوزه آسيب هاي اجتماعي در كشور است كه شامل مجموعه خدمات اجتماعي روانى- براي افراد نيازمند كه به آن احتياج دارند، مي شود.
۱۲ ون اورژانس اجتماعي همراه با مددكاران آموزش ديده سطح شهر تهران در حال گشت درآمده اند تا نيازمندان به خدمات اجتماعي را شناسايي و براي حل مسائل آنان راهكارهايي را درنظر بگيرند. مسئولان سازمان بهزيستي كشور معتقدند كه ويژگي هاي مهم ارائه خدمات در اورژانس اجتماعي نياز تخصصي بودن، به موقع بودن و در دسترس بودن برنامه هاست. تا از اين طريق ارائه خدمات اجتماعي به مردم در سازمان بهزيستي كشور محدود به زمان و مكان نباشد. آنان با مستقر كردن مددكاران در ون هاي اورژانس اجتماعي تصميم دارند تا تفكري جديد در برخورد با آسيب هاي اجتماعي ايجاد كنند به اين ترتيب مددكاران اجتماعي به سمت مراجعه كنندگان خدمات تخصصي اجتماعي مي روند تا شايد با اين سيستم ميزان بزهكاري و آسيب ديدگي افراد كاهش پيدا كند. مسئولان حوزه اجتماعي كشور هم اكنون به اين نتيجه رسيده اند كه حذف و انكار آسيب هاي اجتماعي به هيچ وجه امكان پذير نيست و تنها راه، كنترل و كاهش آسيب هاي اجتماعي است با اين همه بايد ديد كه طرح اورژانس اجتماعي سيار در ادامه با چه رويكردي پيش خواهد رفت. مديركل دفتر آسيب هاي اجتماعي سازمان بهزيستي كشور درباره ضرورت ايجاد اورژانس اجتماعي سيار در جامعه مي گويد: «در برنامه چهارم توسعه بر شناسايي مناطق و انجام ملاحظات اجتماعي در كشور تأكيد ويژه شده است گزارش هاي سازمان بهزيستي نشان مي دهد اگر تيم روان شناس و مددكاري در زمان نياز فرد مداخله اجتماعي كند نتايج رواني مثبتي براي مددجو دارد. بنابراين برنامه اورژانس اجتماعي سيار با هدف توانمند سازي و انجام ملاحظات اجتماعي تدوين شده است تا از اين طريق بتوانيم از آسيب ديدگي افراد پيشگيري كنيم.»
سيدحسن موسوي چلك درباره اين كه مردم چگونه مي توانند از خدمات اورژانس اجتماعي بهره مند شوند، مي گويد: «در پايگاه خدمات اجتماعي، تيم هاي سيار اورژانس اجتماعي و خط ۱۲۳ به طور شبانه روزي در خدمت مردم است و مردم هم به صورت حضوري و هم به طور تلفني مي توانند براي مشاوره گرفتن خدمات اجتماعي تخصصي سازمان بهزيستي با اورژانس اجتماعي ارتباط برقرار كنند. البته تيم هاي سيار اورژانس اجتماعي به همراه مددكاران به طور شبانه روزي در حال گشت در خيابان هاي شهرند تا اگر به مواردي اضطراري برخورد كردند به مددجو خدمات تخصصي رواني - اجتماعي دهند. »
وي درباره خدمات اورژانس اجتماعي از سوي مددكاران مي گويد: «اولويت اصلي مددكاران در اورژانس اجتماعي سيار موارد كودك آزاري، همسرآزاري، فرار و زنان آسيب ديده است. متأسفانه به علت كمبود اعتبارات و تجهيزات نمي توانيم همه مسائل اجتماعي را در كشور پوشش دهيم، اما با اين حال مددكاران سعي دارند بر روي آسيب هايي كه اولويت اصلي اورژانس اجتماعي است متمركز شوند و ريشه اصلي آن را شناسايي كنند. از ابتداي هفته گذشته تاكنون نيز ۲ هزار و ۶۴۰ مورد تماس با خط ۱۲۳ در شهر تهران داشته ايم كه تنها ۳۶ مورد اين تماس ها نياز به مداخله مددكاران و مابقي نيازمند خدمات مشاوره تلفني بودند. از ۳۶ مورد مداخله، مددكاران ۲۸ مورد كودك آزاري ، دو مورد همسر آزاري، يك مورد سالمندآزاري و پنج مورد خشونت خانگي بوده است. ۱۳ مورد در منطقه شرق تهران، ۱۲ مورد غرب، هفت مورد جنوب، دو مورد شمال و دو مورد در شهريار و بومهن رخ داده است.»
وي تأكيد مي كند: «بيشتر تماس گيرندگان با خط تلفن ۱۲۳ نيازمند مشاوره تلفني هستند براين اساس با وزارت ارتباطات و اطلاعات در حال رايزني هستيم تا بتوانيم آنجا كه زن و مرد نيازمند خدمات مشاوره تخصصي زناشويي هستند از خط ۱۲۳ ارتباط مستقيم با صداي مشاور(۱۴۸) داشته باشيم تا مددجو به راحتي بتواند مسائل خود را مطرح كند.»
* نگراني از افزايش تماس با خط (۱۲۳)
با اين وجود آمارهاي سازمان بهزيستي نشان مي دهد كه بيشترين مشاوره مردم با خط ۱۲۳ خشونت خانگي بوده است. براي مسئولان اجتماعي كشور مراجعه و تماس بيش از دو هزار مورد با خط تلفن ۱۲۳ در كمتر از ۱۰ روز بايد نگران كننده باشد. لازم است آنان در اين باره چاره انديشي كنند. موسوي در اين باره مي گويد: «آمارهاي سازمان بهزيستي نشان مي دهد كه ميزان مراجعه مردم به خط ۱۲۳ افزايش پيدا كرده است. افزايش آمارها از يك سو براي ما خوشحال كننده و از سوي ديگر نگران كننده است. چراكه افزايش آمار نشان مي دهد كه مردم به متخصصان سازمان اعتماد كرده اند و خواهان گرفتن خدمات تخصصي هستند، اما از سوي ديگر نگران هستيم متخصصان كشور بايد سطح تخصصي خدمات را افزايش دهند.»
وي معتقد است: «مردم هميشه خواهان گرفتن خدمات تخصصي در ارتباط با خانواده هستند. متأسفانه در حال حاضر خشونت خانگي در بين خانواده ها افزايش پيدا كرده است و ما بايد در اين باره چاره انديشي كنيم. هم اكنون نيز مددكاران اورژانس اجتماعي سيار در شهرهاي پرآسيب همچون تهران، استان خراسان رضوي، اصفهان و خوزستان استقرار پيدا كردند تا ريشه بسياري از مسائل را شناسايي كنند.»
* ۱۲۳ برخورد ضربتي نمي كند
برخي از كشورها ايران را به نقض حقوق بشر متهم مي كنند و هم اكنون در تلاش اند طرح اورژانس اجتماعي سيار را نوعي برخورد قهري معرفي كنند. مديركل دفتر آسيب هاي اجتماعي سازمان بهزيستي در اين باره مي گويد: «طرح اورژانس اجتماعي سيار بسياري از گفته هاي برخي كشورها را در زمينه نقض حقوق بشر خنثي مي كند. اين كشورها هم اكنون تبليغاتي گسترده عليه طرح اورژانس اجتماعي را شروع كرده اند. اين در حالي است كه نيروهاي متخصص اورژانس اجتماعي هيچ اعتقادي به طرح هاي ضربتي و برخوردي ندارند. ما معتقديم برخورد قهري صرف در حوزه مداخله در آسيب هاي اجتماعي كارآمدي لازم را براي افراد ندارد. مددكاران در طرح اورژانس اجتماعي درنظر دارند تا هيچ گونه پرونده قضايي براي افراد تشكيل نشود و مداخله اجتماعي را قبل از مداخله قضايي جايگزين كنند.»